พระราชนิเวศน์มฤคทายวันเป็นพระราชวังฤดูร้อนริมทะเลของรัชกาลที่ 6 ระหว่างชะอำกับหัวหิน ห่างตัวเมืองหัวหินราว 18 กม. อาคารไม้สักยกใต้ถุนสูงเชื่อมกันด้วยระเบียงทางเดินยาว เปิดวันศุกร์–วันอาทิตย์ 09:00–16:00 น. เหมารถไปเองจึงจัดทริปวันหยุดได้ลงตัว
พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน พระราชวังแห่งความรักและความหวัง
พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงประชวรด้วยโรคพระวาตะ แพทย์หลวงจึงกราบบังคมทูลให้ประทับชายทะเลที่อากาศอบอุ่นและโปร่งโล่ง พระราชนิเวศน์มฤคทายวันสร้างขึ้นราว พ.ศ. 2466 โดยนำวัสดุจากพระตำหนักเดิมที่หาดเจ้าสำราญมาใช้ และทรงมีส่วนร่วมในการออกแบบด้วยพระองค์เอง ทำเลระหว่างชายหาดชะอำกับหัวหินทำให้เสด็จจากกรุงเทพฯ โดยรถไฟได้สะดวก
ที่นี่ได้รับการขนานนามว่าพระราชวังแห่งความรักและความหวัง หลังสิ้นรัชกาลพระตำหนักแทบไม่ได้ใช้งานอยู่นานหลายสิบปี ก่อนได้รับการบูรณะอย่างพิถีพิถัน ปัจจุบันอยู่ในความดูแลของมูลนิธิพระราชนิเวศน์มฤคทายวัน ซึ่งเปิดให้ประชาชนเข้าชมอาคาร สวน และเรื่องราวในราชสำนัก มูลนิธิยังจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรม บางสุดสัปดาห์อาจมีนิทรรศการหรืองานพิเศษ
ไฮไลต์ภายในพระราชนิเวศน์
หมู่พระที่นั่งไม้สักทาสีเหลืองนวลยกพื้นสูงบนเสาคอนกรีต เชื่อมกันด้วยระเบียงทางเดินมีหลังคา ลมทะเลพัดผ่านใต้ถุนได้ตลอด หน้าต่างบานเกล็ด เพดานสูง และระเบียงกว้างคือภูมิปัญญาการออกแบบให้เย็นสบายตั้งแต่ยุคก่อนมีเครื่องปรับอากาศ เดินจากท้องพระโรงไปจนถึงที่ประทับส่วนพระองค์และพระที่นั่งริมหาด การวางผังยังแยกส่วนที่ประทับกับส่วนของข้าราชบริพารอย่างชัดเจน
ภายในจัดแสดงห้องต่าง ๆ ในบรรยากาศดั้งเดิม พร้อมนิทรรศการพระราชประวัติ พระปรีชาด้านวรรณกรรมและการละคร ตลอดจนชีวิตในราชสำนักช่วงฤดูร้อน บริเวณโดยรอบร่มรื่นเงียบสงบ ปีกอาคารริมทะเลมองเห็นอ่าวไทย มีป้ายอธิบายทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษในแต่ละอาคาร
- พระที่นั่งไม้สักใต้ถุนสูงและระเบียงทางเดินยาว
- ที่ประทับส่วนพระองค์
- พระที่นั่งริมทะเล
- นิทรรศการพระราชประวัติรัชกาลที่ 6
ช่วงเวลาที่เหมาะ และควรใช้เวลานานเท่าไร
อย่าลืมวันเปิด พระราชนิเวศน์ฯ เปิดเฉพาะวันศุกร์ถึงวันอาทิตย์ 09:00–16:00 น. ช่วงเช้าแสงสดใสและเงียบสงบ ส่วนบ่ายแก่แสงอุ่นจะทำให้สีเหลืองของอาคารดูนวลตา เงาระเบียงทอดยาวสวยมากสำหรับการถ่ายรูป วันหยุดมีครอบครัวคนไทยมาเที่ยว แต่ไม่ค่อยแออัด วันหยุดนักขัตฤกษ์ควรมาแต่เช้า เพราะคนไทยมาเที่ยวมากกว่าปกติ
เผื่อเวลาราวชั่วโมงครึ่งสำหรับเดินชมอาคารและสวนแบบไม่เร่ง อาคารยกสูงรับลมได้ดี แม้หน้าร้อนก็ยังสบายกว่าสถานที่กลางแจ้งหลายแห่ง ส่วนหน้าฝนระเบียงทางเดินมีหลังคาก็ช่วยกันฝนได้ ลมทะเลมักแรงที่สุดช่วงบ่าย ทำให้ชั้นบนเย็นสบาย
เคล็ดลับก่อนเข้าชม
เนื่องจากเป็นพระราชฐาน ควรแต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่า งดกางเกงขาสั้นและเสื้อแขนกุด ต้องถอดรองเท้าก่อนขึ้นอาคาร จึงควรใส่รองเท้าที่ถอดง่าย และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่เรื่องจุดที่อนุญาตให้ถ่ายภาพ เจ้าหน้าที่อาจมีผ้าให้ยืมคลุม แต่เตรียมไปเองจะสะดวกกว่า ควรพูดคุยเบา ๆ
เส้นทางส่วนใหญ่เป็นพื้นไม้เรียบ มีขั้นบันไดขึ้นอาคารเพียงเล็กน้อย เดินสบาย เหมาะกับผู้สูงอายุ พกน้ำดื่มและเงินสดเล็กน้อย คนขับจะรออยู่ที่ลานจอด เดินชมได้เต็มที่ไม่ต้องรีบ
เที่ยวต่อที่ไหนดี
พระราชนิเวศน์มฤคทายวันอยู่ใกล้หัวหินมาก จึงเหมาะเป็นจุดแวะช่วงบ่ายระหว่างทางกลับจากเพชรบุรี หลังจากขึ้นเขาวังและเข้าถ้ำเขาหลวงในช่วงเช้า ระเบียงโปร่งลมที่นี่ช่วยให้ได้พักผ่อนอย่างสบาย พระราชนิเวศน์ฯ อยู่ห่างจากใจกลางหัวหินราว 25 นาที จึงไม่ทำให้วันยาวเกินไป
หรือจะไปแบบครึ่งวันสบาย ๆ ก็ได้ แวะทานอาหารทะเลริมหาดชะอำ แล้วกลับไปว่ายน้ำที่โรงแรม เพียงวางแผนให้ตรงกับวันศุกร์ เสาร์ หรืออาทิตย์ ชมพระราชนิเวศน์ช่วงเช้า ทานมื้อกลางวัน แล้วพักผ่อนที่โรงแรมช่วงบ่าย เป็นวันที่สบายสำหรับผู้สูงอายุหรือคนที่เพิ่งเดินทางไกลมา
เที่ยวแบบส่วนตัว มีคนขับรอ
โซน A เริ่มต้น 700 บาท ต่อคัน คนขับรอระหว่างที่คุณเที่ยว
คำถามที่พบบ่อย
พระราชนิเวศน์มฤคทายวันเปิดวันไหน
เปิดวันศุกร์ถึงวันอาทิตย์ 09:00–16:00 น. วันจันทร์ถึงพฤหัสบดีไม่เปิดให้เข้าชม
จากหัวหินไปมฤคทายวันไกลไหม
ประมาณ 18 กม. ทางเหนือของตัวเมืองหัวหิน ใช้เวลาขับรถราว 25 นาที
เข้าชมพระราชนิเวศน์ฯ ต้องแต่งกายอย่างไร
แต่งกายสุภาพ ปิดไหล่และเข่า ไม่ใส่เสื้อแขนกุดหรือกางเกงขาสั้น และต้องถอดรองเท้าก่อนขึ้นอาคาร
พระราชนิเวศน์มฤคทายวันเหมาะกับผู้สูงอายุไหม
เหมาะมาก ทางเดินส่วนใหญ่เป็นพื้นไม้เรียบ มีบันไดเพียงเล็กน้อย และระเบียงมีหลังคาให้ร่มเงาตลอด



