ถ้ำพระยานคร เดินขึ้นกี่นาที แสงส่องพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์กี่โมง

ถ้ำพระยานคร สามร้อยยอด อยู่ในอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด ห่างจากหัวหินราว 63 กม. ภายในเป็นที่ตั้งของพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ใต้ปล่องถ้ำที่เพดานถล่มลงมา เปิดทุกวัน 08:00–16:00 น. ต้องเดินขึ้นเขาชันราว 430 เมตรจากหาดแหลมศาลา เหมารถไปจะถึงได้แต่เช้าก่อนแดดแรง

พระที่นั่งกลางขุนเขา

ถ้ำพระยานครเป็นหลุมยุบขนาดใหญ่สองคูหาบนภูเขาหินปูนเหนือหาดแหลมศาลา เพดานถ้ำถล่มลงมานานแล้ว แสงแดดจึงส่องถึงพื้น และมีต้นไม้ขึ้นอยู่ด้านใน ตำนานเล่าว่าเจ้าเมืองชื่อพระยานครเป็นผู้พบถ้ำนี้ ตอนแวะหลบพายุกลางทะเล ตัวถ้ำอยู่ริมชายฝั่งของอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

ปี พ.ศ. 2433 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระที่นั่งคูหาคฤหาสน์ไว้ในคูหาที่สองเพื่อรับเสด็จ ต่อมามีพระมหากษัตริย์อีกหลายพระองค์เสด็จฯ มาและทรงลงพระปรมาภิไธยไว้บนผนังหิน พระที่นั่งทรงไทยองค์เล็กท่ามกลางแสงและหินนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และอยู่บนตราประจำจังหวัดด้วย

เที่ยวถ้ำพระยานคร ระหว่างทางและภายในถ้ำ

ไปหาดแหลมศาลาได้สองทาง คือนั่งเรือช่วงสั้น ๆ จากหาดบางปู หรือเดินข้ามเขา แล้วแต่คลื่นลมวันนั้น จากหาดแหลมศาลาจะเป็นทางเดินขั้นหินชันผ่านป่า มีจุดชมวิวอ่าวให้หยุดพักเป็นระยะ ที่หาดแหลมศาลามีที่ทำการอุทยานเล็ก ๆ และห้องน้ำ

คูหาแรกเปิดโล่งคล้ายอัฒจันทร์ มีเถาวัลย์ห้อยระย้า และมีสะพานหินธรรมชาติที่เรียกกันว่าสะพานมรณะพาดอยู่ด้านบน เดินต่อเข้าไปจะถึงคูหาที่สอง ซึ่งพระที่นั่งหลังคาสีทองตั้งอยู่บนเนินกลางลำแสง ใกล้กันมีพระปรมาภิไธยจารึกบนผนังหิน รวมถึงของรัชกาลที่ 5 และพระมหากษัตริย์รัชกาลต่อมา

นั่งเรือหรือเดินข้ามเขาไปหาดแหลมศาลา
ทางเดินป่าชัน มีจุดชมวิวอ่าว
คูหาแรกและสะพานมรณะ
พระที่นั่งคูหาคฤหาสน์และพระปรมาภิไธย

แสงสวยกี่โมง และควรเผื่อเวลาเท่าไร

วันที่ฟ้าโปร่ง ลำแสงจะลอดปล่องถ้ำลงมาตกที่พระที่นั่งช่วงสาย ประมาณ 10:00–11:00 น. แต่จังหวะจะขยับไปบ้างตามฤดูกาล แนะนำให้ถึงจุดเริ่มเดินราว 09:00 น. จะได้เดินขึ้นก่อนแดดแรงและได้มุมดี ๆ ออกจากหัวหินราว 07:45 น. มักกำลังพอดี

เผื่อเวลาทั้งหมดราว 3–4 ชั่วโมง รวมนั่งเรือหรือเดินข้ามเขา เดินขึ้นถ้ำ ชมด้านใน และเดินกลับ ช่วงพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ฟ้าใสที่สุด หน้าฝนทางเดินอาจลื่น และเรืออาจงดวิ่งเมื่อคลื่นแรง ถ้าเมฆมาก ลำแสงอาจไม่ลงเลย ถือเป็นโบนัสถ้าได้เห็น

เตรียมตัวก่อนเดินขึ้นถ้ำ

ถ้ำนี้ใช้แรงมากที่สุดในโซน ควรใส่รองเท้าผ้าใบหรือรองเท้าเดินป่า อย่าใส่รองเท้าแตะ พกน้ำอย่างน้อยคนละ 1 ลิตร เพราะระหว่างทางไม่มีร้านค้า หมวกและครีมกันแดดจำเป็นตอนอยู่บนหาด เดินช้า ๆ โดยเฉพาะขาลง เหนื่อยก็แวะพักในร่ม ไม่ต้องรีบ

เตรียมเงินสดไว้จ่ายค่าเข้าอุทยานและค่าเรือ ของติดตัวยิ่งน้อยยิ่งดี เพราะต้องแบกขึ้นเขาเอง ใช้เป้ใบเล็กพอ ที่เหลือฝากไว้ในรถกับคนขับได้ เส้นทางนี้ไม่เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาหัวใจหรือเข่า และเด็กเล็กที่ยังเดินเองไม่ไหว ห้องน้ำมีให้บริการบริเวณหาด

เที่ยวสามร้อยยอดต่อให้ครบวัน

ลงจากถ้ำแล้วแวะกินอาหารทะเลแถวสามร้อยยอดเป็นรางวัลให้ตัวเอง ต่อด้วยทางเดินไม้ที่บึงบัวซึ่งเดินสบาย หรือถ้ายังมีแรงก็ขึ้นจุดชมวิวเขาแดง แต่ต้องไปให้ทันก่อนปิด 15:30 น. คนขับจะรอรับที่หาดบางปู เปิดแอร์เย็น ๆ และมีน้ำเย็นเตรียมไว้

ถ้าอยากปิดท้ายด้วยการดูช้างป่า ไปต่ออุทยานแห่งชาติกุยบุรี ซึ่งเปิดให้ชมช้างช่วง 14:00–17:00 น. วันจะยาวหน่อยแต่คุ้ม ควรออกจากหัวหินแต่เช้า ถ้ารู้สึกว่าแน่นไป ข้ามเขาแดงแล้วแวะบึงบัวซึ่งทางราบและใช้เวลาไม่นาน ก่อนเข้าไปกุยบุรี คนขับจะช่วยปรับเวลาให้